Guobbarat

Guobbarat

Ympäristö & luontoyhteys

Murjen

Ympäristö & luontoyhteys

Bohtásiid gilvimin ja bajideamen

Ympäristö & luontoyhteys

Šibitdoallu

Ympäristö & luontoyhteys

Kueʹllmaainâs -video

Ympäristö & luontoyhteys

Bivdosat ja guolástanneavvut

Ympäristö & luontoyhteys

Fierbmeguolásteapmi

Ympäristö & luontoyhteys

Čollen

Ympäristö & luontoyhteys

Nuohttun

Ympäristö & luontoyhteys

Firpmiid čiktin

Ympäristö & luontoyhteys

Guobbarat

Sánit luđenláhkai:
Guopparsánit: ds guobbarat.pdf
Čálit dahje vurke iežat dihtorii

Dihtego?
Meahcis čoggojuvvon borranguobbariid ii oaččo borrat vuoššakeahttá dahje daid ferte vuos duldestahttit ovdal go daid borrá.
Mirkkoguobbariid ii oaččo borrat ollege dan dihte go dat leat mirkkolaččat.
Guobbarat leat bohccuid herskot. Dan dihte muhtin badjeolbmot eai bora daid, muhto baicce sestet daid bohccuid váras.

© Sámediggi – Sämitigge – Sää´mte´ǧǧ

ak kuobbâreh.pdfds guobbarat.pdf

Murjen

Guobbarat

Ympäristö & luontoyhteys

Murjen

Ympäristö & luontoyhteys

Bohtásiid gilvimin ja bajideamen

Ympäristö & luontoyhteys

Šibitdoallu

Ympäristö & luontoyhteys

Kueʹllmaainâs -video

Ympäristö & luontoyhteys

Bivdosat ja guolástanneavvut

Ympäristö & luontoyhteys

Fierbmeguolásteapmi

Ympäristö & luontoyhteys

Čollen

Ympäristö & luontoyhteys

Nuohttun

Ympäristö & luontoyhteys

Firpmiid čiktin

Ympäristö & luontoyhteys

Murjen

Sátnelistu luđenláhkai:
Murjensánit: ds murjen.pdf
Čálit dahje vurke iežat dihtorii

Luđe iežat atnui sátnelisttu ja geahča Anár gánddaid filmmaža das, makkár earenoamáš fámuid murjjiid sáhttá oažžut.

 

Filmma buvttadeapmi: Mánáid filbmaleaira. Buvttadeaddji: Meahciráđđehus, Yle Unna Junná (2013).
Filmma giehčálus ja neaktin: Eliel Kalla ja Nilla Mansikka-aho.

 

Ságastallanfáttát:
Mii filmmas dáhpáhuvvá?
Maid gánddaguoktá borraba?
Mii dáhpáhuvvá go borraba murjjiid?
Sáhttágo nie geavvat nugo gánddáide geavai?

Dihtetgo?
Čáhppesmurjjiid leat geavahan maiddái febera, oaivebákčasa easttadeapmái. Dakŋasiiguin buhtistedje čollejuvvon guoli ja divrriid lávejedje jáget stobus dahje šibihiid luhtte eret boaldimiin čáhppesmurjjiid dakŋasiid.
Luopmániid leat geavahan máŋgga láhkai. Luomi lea dohkken virkkosmahttimii ja dan leat geavahan dálkkasin sidjon háviide ja vulššiide. Luomelastateajain leat dálkkodan febera.
Reatkkámuorjji geavahit muhtimin njađusin bihppora sajis.
Sohkarjoŋaid lávejit borrat bohccosteaikkain.

© Sámediggi – Sämitigge – Sää´mte´ǧǧ

ak muorjim.pdfds murjen.pdf

Vyeimi myerjih


Bohtásiid gilvimin ja bajideamen

Guobbarat

Ympäristö & luontoyhteys

Murjen

Ympäristö & luontoyhteys

Bohtásiid gilvimin ja bajideamen

Ympäristö & luontoyhteys

Šibitdoallu

Ympäristö & luontoyhteys

Kueʹllmaainâs -video

Ympäristö & luontoyhteys

Bivdosat ja guolástanneavvut

Ympäristö & luontoyhteys

Fierbmeguolásteapmi

Ympäristö & luontoyhteys

Čollen

Ympäristö & luontoyhteys

Nuohttun

Ympäristö & luontoyhteys

Firpmiid čiktin

Ympäristö & luontoyhteys

Bohtásiid gilvimin ja bajideamen

Teavsttat luđenláhkai:
Oanehis info ja sánit: ds bohtásat.pdf
Čálit dahje vurke iežat dihtorii

 

Videos anáraš giellabeasi Piäju mánát leat bajideamen bohtásiid.
Buvttadeapmi: Kuáti-prošeakta, Sámediggi (2016)

 

Ovdal go bohtásiid sáhttá geassemánus gilvit, de daid ferte iđihit lieggasis. Bohtáseatnama ferte jorgalit ovdalgo gilvá bohtásiid. Dan ferte maid njuoskadit oppa geasi vai bohtásat šaddet. Bohtásiid bajidit dábálaččat čakčamánus. Veahkkin geavahit guohki.

 

Ságastallanfáttát:
Goas bohtásiid gilvet?
Maid galgá bargat ovdalgo bohtásiid sáhttá gilvit?
Goas bohtásiid lávejit bajidit?
Makkár veahkkeneavvu bajideamis dárbbaša?

© Sámediggi – Sämitigge – Sää´mte´ǧǧ

ak potákkeh.pdfns pååttaǩ.pdfds bohtásat.pdf

Pååttǩi kaggmõš


Šibitdoallu

Guobbarat

Ympäristö & luontoyhteys

Murjen

Ympäristö & luontoyhteys

Bohtásiid gilvimin ja bajideamen

Ympäristö & luontoyhteys

Šibitdoallu

Ympäristö & luontoyhteys

Kueʹllmaainâs -video

Ympäristö & luontoyhteys

Bivdosat ja guolástanneavvut

Ympäristö & luontoyhteys

Fierbmeguolásteapmi

Ympäristö & luontoyhteys

Čollen

Ympäristö & luontoyhteys

Nuohttun

Ympäristö & luontoyhteys

Firpmiid čiktin

Ympäristö & luontoyhteys

Šibitdoallu

Teavsttat luđenláhkai:
Infoteaksta: ds info šibitdoallu.pdf
Sátnelistu: ds sánit šibitdoallu.pdf
Čálit dahje vurke iežat dihtorii

gussa – njiŋŋelas (eadni)
burru – varris (áhčči)
gálbi – mánná
guigu – ovtta jagi boares gálbi, mii ii leat vel guoddán

 

Ságastallanfáttát:
Gos gusat ásset?
Mo gohčodit varris gusa dahje áhččegusa?
Mii lea guigu?
Galle čoavjji gusas leat?
Main bustávaiguin gusa namat álget dán jagi?
Makkár nama don attašit gussii?

© Sámediggi – Sämitigge – Sää´mte´ǧǧ

ak info šiiveettuálu.pdfak säänih šiiveettuálu.pdfns info skoott-tääll.pdfns sannõs skoott-tääll.pdfds info šibitdoallu.pdfds sánit šibitdoallu.pdf

Kueʹllmaainâs -video

Guobbarat

Ympäristö & luontoyhteys

Murjen

Ympäristö & luontoyhteys

Bohtásiid gilvimin ja bajideamen

Ympäristö & luontoyhteys

Šibitdoallu

Ympäristö & luontoyhteys

Kueʹllmaainâs -video

Ympäristö & luontoyhteys

Bivdosat ja guolástanneavvut

Ympäristö & luontoyhteys

Fierbmeguolásteapmi

Ympäristö & luontoyhteys

Čollen

Ympäristö & luontoyhteys

Nuohttun

Ympäristö & luontoyhteys

Firpmiid čiktin

Ympäristö & luontoyhteys

Kueʹllmaainâs -video

Álmmái vuovdá nuppi albmái oaggunstákku. Oasti ii gotte dainna guoli, muhto son hutká ollu buoret vuogi oažžut sállaša.
Guhkkodat 3:29
Buvttadeapmi: Álgoálbmogiid filbmaguovddáš Skábma ja Yle Unna Junná. 2010.
Dahkkit: Oskari Sanila ja Juuso Fofonoff

 

Ságastallanfáttát:
Mobat stákku oastán albmái geavvá?
Goddágo son guliid?
Dájuhiigo dán filmmas vuovdi dan nuppi albmá?
Gii dat loahpa loahpas lei dat, gii dájuhuvvui?
Gánnihago nuppi olbmo dájuhit nugo dán filmmas dahkkui?

© Skábma, Yle Unna Junná

Kueʹllmaainâs


Bivdosat ja guolástanneavvut

Guobbarat

Ympäristö & luontoyhteys

Murjen

Ympäristö & luontoyhteys

Bohtásiid gilvimin ja bajideamen

Ympäristö & luontoyhteys

Šibitdoallu

Ympäristö & luontoyhteys

Kueʹllmaainâs -video

Ympäristö & luontoyhteys

Bivdosat ja guolástanneavvut

Ympäristö & luontoyhteys

Fierbmeguolásteapmi

Ympäristö & luontoyhteys

Čollen

Ympäristö & luontoyhteys

Nuohttun

Ympäristö & luontoyhteys

Firpmiid čiktin

Ympäristö & luontoyhteys

Bivdosat ja guolástanneavvut

Teavsttat luđenláhkai:
Guolástansánit: ds guolástansánit.pdf
Guliid bivdoneavvut: ds guollebivdosat ja neavvut.pdf
Čálit dahje vurke iežat dihtorii

© Sámediggi – Sämitigge – Sääʹmteʹǧǧ

ak kuálástem.pdfns Kueʹllšeeʹllem.pdfds guolástansánit.pdfds guollebivdosat ja neavvut.pdf

Fierbmeguolásteapmi

Guobbarat

Ympäristö & luontoyhteys

Murjen

Ympäristö & luontoyhteys

Bohtásiid gilvimin ja bajideamen

Ympäristö & luontoyhteys

Šibitdoallu

Ympäristö & luontoyhteys

Kueʹllmaainâs -video

Ympäristö & luontoyhteys

Bivdosat ja guolástanneavvut

Ympäristö & luontoyhteys

Fierbmeguolásteapmi

Ympäristö & luontoyhteys

Čollen

Ympäristö & luontoyhteys

Nuohttun

Ympäristö & luontoyhteys

Firpmiid čiktin

Ympäristö & luontoyhteys

Fierbmeguolásteapmi

Teavsttat luđenláhkai:
Golgadeapmi: ds golgadeapmi.pdf
Čálit dahje vurke iežat dihtorii

Dalán, go jieŋat suddet, guolásteaddji lávejit sáimmaid suohpput. Firpmiid sáhttá doallat bivddut ija badjel dahje vaikko beaivvi badjel. Jus goddojit guolit, de daidhan galgá dieđusge čuomastit ja čollet. Go firpmiid oahppá ja lokte fatnasii, de dathan leat dieđusge njuoskan. Dalle firpmiid ferte heŋget holgii goikat ja dieđusge maid gálggadit vai sáhttá fas suohpput daid jávrái dahje johkii.

Dolin buoremus áigi bivdit firpmiin lei čakča danin, go olbmuin ledje bummolfierpmit ja geassit liegga čázis dat njivlo johtilit. Čakča lea velge buoremus fierbmebivdoáigi go, dalle lea čuovžža gođđuáigi ja čákŋá bures fierbmái. Maiddái giđđat lávejit bivdit mielas firpmiin vai oažžu varas guoli dálvvi maŋŋá vuoššat.

 

Video luossabivdosánit – Videon lohenkalastussanasto
buddu – paino
čuoibmi – savoin
čuoibmut – sauvoa
Deatnu – Teno-joki
fierbmi – verkko
gádjunliiva – pelastusliivi
golgadit – kulkuttaa, ajoverkkokalastus
govddohat – kelluke
luossa – lohi
Luossadálki – lohenpyynti-ilma/-keli
reašmi – verkon paula
suhkki – soutaja
vuollereašmi – alapaulu

 

Golgadeapmi-videos Biret-Ingá Pieski lea golgadeamen čeziin.
Video buvttadeapmi: Mánáid filbmaleaira, Meahciráđđehus, Yle Sápmi ja Inarin elokuvateollisuus Oy 2014

 

Sáimmastallan-video Pentti, Pietu ja Penjami leat sáimmaid suohppumin
Video buvttadeapmi: Mánáid filbmaleaira, Meahciráđđehus, Yle Sápmi ja Inarin elokuvateollisuus Oy 2015

© Sámediggi – Sämitigge – Sääʹmteʹǧǧ

Golgadeapmi

Sáimmastallan

ak kulgademsäänih.pdfds golgadeapmi.pdf

Čollen

Guobbarat

Ympäristö & luontoyhteys

Murjen

Ympäristö & luontoyhteys

Bohtásiid gilvimin ja bajideamen

Ympäristö & luontoyhteys

Šibitdoallu

Ympäristö & luontoyhteys

Kueʹllmaainâs -video

Ympäristö & luontoyhteys

Bivdosat ja guolástanneavvut

Ympäristö & luontoyhteys

Fierbmeguolásteapmi

Ympäristö & luontoyhteys

Čollen

Ympäristö & luontoyhteys

Nuohttun

Ympäristö & luontoyhteys

Firpmiid čiktin

Ympäristö & luontoyhteys

Čollen

Teavsttat luđenláhkai:
Čollensánit: ds čollen.pdf
Čálit dahje vurke iežat dihtorii

© Sámediggi – Sämitigge – Sääʹmteʹǧǧ

ak čollim.pdfns kuell.pdfds čollen.pdf

Nuohttun

Guobbarat

Ympäristö & luontoyhteys

Murjen

Ympäristö & luontoyhteys

Bohtásiid gilvimin ja bajideamen

Ympäristö & luontoyhteys

Šibitdoallu

Ympäristö & luontoyhteys

Kueʹllmaainâs -video

Ympäristö & luontoyhteys

Bivdosat ja guolástanneavvut

Ympäristö & luontoyhteys

Fierbmeguolásteapmi

Ympäristö & luontoyhteys

Čollen

Ympäristö & luontoyhteys

Nuohttun

Ympäristö & luontoyhteys

Firpmiid čiktin

Ympäristö & luontoyhteys

Nuohttun

Videos oaidná, mo nuohttut.
Buvttadeapmi: Mánáid ealligovvaleaira. Meahciráđđehus (2015)

Suomi – Davvisámegiella

nuotallaolija/nuottaaja – nuohtti
nuotanperä – nuohttebahta
nuotanvedon aika – nuohttunáigi
nuotata – nuohttut, nuohttun

© Sámediggi – Sämitigge – Sää´mte´ǧǧ

ak koldem.pdf

Nuohttun


Firpmiid čiktin

Guobbarat

Ympäristö & luontoyhteys

Murjen

Ympäristö & luontoyhteys

Bohtásiid gilvimin ja bajideamen

Ympäristö & luontoyhteys

Šibitdoallu

Ympäristö & luontoyhteys

Kueʹllmaainâs -video

Ympäristö & luontoyhteys

Bivdosat ja guolástanneavvut

Ympäristö & luontoyhteys

Fierbmeguolásteapmi

Ympäristö & luontoyhteys

Čollen

Ympäristö & luontoyhteys

Nuohttun

Ympäristö & luontoyhteys

Firpmiid čiktin

Ympäristö & luontoyhteys

Firpmiid čiktin

© Sámediggi – Sämitigge – Sää´mte´ǧǧ

ak čihtâm.pdf