Jieʹlli sääʹnnlistt

Jieʹlli sääʹnnlistt

© Sámediggi – Sämitigge – Sääʹmteʹǧǧ

ak elleeh.pdfak uárree.pdfns jieʹlli.pdfds eallit.pdf

Piânnai da kaass

Šõõŋ spooʹvjummuš

Saamelaisen kalenterin merkkipäivät

Piânnai da kaass

© Sámediggi – Sämitigge – Sääʹmteʹǧǧ

ak peenuv já kissá.pdfns piânnai da kaass.pdfds beana ja bussá.pdf

Lååʹddi jiõn da kaart

Šõõŋ spooʹvjummuš

Saamelaisen kalenterin merkkipäivät

Lååʹddi jiõn da kaart

Lååʹddi jiõnid vuäitt jieʹlled kulddlemen õm. suomen luonto seeidain: http://www.suomenluonto.fi/videot/

Toʹben lij låʹddkaraoke, koon puõtt vuäitt mättʼtõõllâd lååʹddi jiõnid.

Lååʹddi jiõnid piäss kulddled še luontoportti seeidain: http://www.luontoportti.com/suomi/fi/linnut/

© Sámediggi – Sämitigge – Sääʹmteʹǧǧ

ak lodeh.pdfds lottit.pdf

Reeddast da jääʹur âʹlnn

Šõõŋ spooʹvjummuš

Saamelaisen kalenterin merkkipäivät

Reeddast da jääʹur âʹlnn

Laaddâmnalla teâttõõzz:
Sääʹnnlistt: ns reeddast.pdf
Printte leʹbe riõkk jiõttsâd

Saǥstõõllmõš:
Aazzak-a ton jooǥǥ-, jääuʹr leʹbe miâr-reeddast?
Måkam šââdd reeddain lie?
Maid reeddast vuäitt tueʹjjeed?
Vuäžž-a riddu mõõnnâd õhttu?
Maid feʹrttai naaǩǩted õõl ǥu vuâlgg võnnsin jääuʹr õõl?
Mäʹhtt tälvva vuäitt jääuʹr âʹlnn jååʹtted

© Sámediggi – Sämitigge – Sääʹmteʹǧǧ

ak säänih riddoost.pdfns reeddast.pdfds gáttis.pdf

Mieʹccest

Šõõŋ spooʹvjummuš

Saamelaisen kalenterin merkkipäivät

Mieʹccest

Laaddâmnalla teâttõõzz:
Mieʹccest-sääʹnnilist: ns mieʹccest.pdf
Pieʹcc-sääʹnnilistt: ns pieʹcc.pdf
Sueʹǩǩ-sääʹnnilistt: ns sueʹǩǩ.pdf
Printte leʹbe ruõkk tiâttmašiinan

Saǥstõõllâmääʹšš:
Mii lii meäʹcc?
Måkam meäʹcc lij koonn-a eeʹjjpooddâst?
Måkam šââdd mieʹccest lie?
Mii lij pieʹcc? Koʹst pieʹcc šâdd?
Mii lij sueʹǩǩ? Koʹst sueʹǩǩ šâdd?
Måkam jieʹlli mieʹccin äʹsse?
Mõõk vueʹzz muõrin lie?
Laaʹvjak-a ton jieʹlled mieʹccest? Maid toʹben tueʹjjääk?

Tiettiǩ-a:
Pieʹžžid njõʹldde leʹbe vueʹtǩǩe keađđa, koon koškkee, palvvee tool pašttjest da noʹrdde. Pieʹccjäävvaid õʹnne leiʹbbjummžeʹst, veärai saʹlggumžest da čåuʹjjtalkksen
Nuorttsäʹmmla ǩiʹtte pieʹʒʒest huutt, koozz sij sieʹjjte še puõccu leʹbe kueʹl puõid
Sueʹjj ǩeâjasmuõrâst koouʹgte ǩeađđa määihl, koon juʹǩǩe nuʹtǩeâni leʹbe tõõz lââʹzte jäävvâid da ǩiʹtte huuʹtt
Määihlâs sueʹǩǩoovsijd di pieʹʒʒ kõrr peeʹǩǩ suõʹsǩǩe stõ pään puʹtsmõõvše

© Sámediggi – Sämitigge – Sää´mte´ǧǧ

ak meecist.pdfak peeci.pdfak suáhi.pdfns mieʹccest.pdfns pieʹcc.pdfns sueʹǩǩ.pdfds meahcis.pdfds beahci.pdfds soahki.pdf

Muõttviârrõõzz

Šõõŋ spooʹvjummuš

Saamelaisen kalenterin merkkipäivät

Muõttviârrõõzz

Sääʹmvuud škoouljemkõõskõõzz mättʹtõõttji tuejjeem muõttveârrõõzz SŠK šeeʹlljast ǩeâđđa 2016.

© SOG, Sámediggi – Sämitigge – Sääʹmteʹǧǧ


Tuõddrest

Šõõŋ spooʹvjummuš

Saamelaisen kalenterin merkkipäivät

Tuõddrest

Laaddâmnalla tiâttʼtõõzz:
Sääʹnnlistt: ns tuõddrest.pdf
Printte leʹbe ruõkk teâttmašiinan

Saǥstõõllmõš:
Måkam sââdd tuõddrin lie?
Mii lij kaiss?
Lie-a tuu pääiǩ ââlda tuõddâr?
Mäʹhtt feʹrttai teâvõõttâd ǥu vuâlgg tuõddra?

© Sámediggi – Sämitigge – Sää´mte´ǧǧ

ak tuoddârist.pdfns tuõddrest.pdfds duoddaris.pdf

Luâđ hääʹm

Šõõŋ spooʹvjummuš

Saamelaisen kalenterin merkkipäivät

Luâđ hääʹm

© Sámediggi – Sämitigge – Sääʹmteʹǧǧ

ak luándu häämih.pdfns luâđ hääʹm.pdfds luonddu hámit.pdf

Šõŋŋsään, täʹlvv

Šõŋŋsään, täʹlvv

Laadd lââʹzz šõŋŋsannõõzz jiijâd ââʹnnmõʹšše.

lumi – muõtt
lumeton – muõttǥâʹttem, muõttʼtemes
lumi: ensilumi – ođđmuõtt
lumi: umpilumi – oobbâs
lumihiutale – muõttčaʹlmm
luminen sää, -keli – muõttjeei šõŋŋ
lumi, kahattava, syvä vajottava – kääʹllem muõtt
hanki – cuâŋ (cuõŋŋu, cuâŋŋǥa)
hanki, teräshanki – ruʹvddcuâŋ
hanki, jolle satanut vitiä – võcc-cuâŋ (-cuõŋŋu, -cuâŋŋǥâ)
kelirikko – tueʹpp
rantasula – mueʹles
pakkanen – puõlâš
pilvetön sää – jââlkõs
pakkanen: räiskyä pakkasesta – reäčkkad
pakkassumu – puõlâšrustt
pyry – porgg
tuulinen – piõʹǧǧi (#piõʹǧǧes)
lumeen peittyvä – kuâlddjeei
pyrysää – porggâʹlmm (-ââʹlm, âlmma)
sateinen – âbrrai (#âʹbrr)
sataa lunta – kuâlddad, kuâldd
sataa rakeita – čuõrmsted, čuõrmast
sataa räntää – leättad, leätt
paksu lumi – jõnn muõtt (-muõtti, muõttja ~-muõttǥa)
talvinen viima – vâčč (vââč, võʹčče) (vââčč, võčču)
lumi puissa, tykkylumi – uuđâs (uđđâz, uđđsa)
lauhtua, leudontua – pivlded
lumi, pihalla polkeentunut – šâlkk
lumikuuro – kuâlddåʹhtt (-ååuʹt, -åhtta)
sumu, utu talvella tunturissa – seämõk (seämõõǥǥ, seämõʹǩǩe)
viti – võcc (võõʒʒ. võʹcce)
viti, ohut vanhalle lumelle satanut – aaini (ainni, aiʹnnja)

© Sámediggi – Sämitigge – Sää´mte´ǧǧ

ak šoŋŋâsäänih tälvi.pdfns šõŋŋsääʹn täʹlvv.pdfds dálkesánit dálvi.pdf

Âʹlmmvuuʹd

Šõõŋ spooʹvjummuš

Saamelaisen kalenterin merkkipäivät

Âʹlmmvuuʹd

Tieʹttiǩ-a:
Peiʹvv eeʹtt nuõʹrtbeäʹln da luâštt viõsttrâ. Kõskkpeeiʹv tõt päʹštt saauj beäʹlnn. Sääʹmest kuuitâǥ peiʹvv ij eeʹđ skammpoodd ni vooʹps da eʹpet ǩeäʹssa peiʹvv päʹštt čõõđ iinn.
Oʹdinakai muõri saaujbeäʹlnn lie oouʹs jeänab da tõk lie suõʹǩǩes
Kootkmiõut lie täujja ǩieʹđj saaujbeäʹlnn da miõut läättsab bieʹll čuäʹjat saujja.
Ǩeađđa muõtt sodd jottlubbun saujjvieʹltin.
Ââʹlmčuõldd lij ââʹlm kõsǩǩpääiǩest da åårr, štõ tõt pââšš õõutsaajest, håt jeeʹres tääʹsn joʹrre tõn pirr.

© Sámediggi – Sämitigge – Sääʹmteʹǧǧ

ak áimusundeh.pdfak sundâstem.pdfns âʹlmmvuuʹd.pdfns teäʹttmõš.pdfds áimmuguovllut govva.pdfds áimmuguovllut sánit.pdf