Čunoikákku

Nothing found.

Čunoikákku

Luođđimnáál tiätuvuárháh:
Raavâ: ak čunoikákku.pdf
Printtii teikkâ vuorkkii tiäturân

Amnâšeh:
3 mane
2 dl sukkâr
200 g vuojâ
2,5 dl pottáákjáávuh
1 tp liäibumjáávuh
2 tp vaniljasukkâr

Puávtáh lasettiđ tááigán meiddei rusinaid.

Passeem:
Uuvnâst 175C / 1 tijme

© Sámediggi – Sämitigge – Sää´mte´ǧǧ

ak čunoikákku.pdf

Čuhčâ já ton pahheem

Nothing found.

Čuhčâ já ton pahheem

Videost ákku čáittá, maht kalga čuuvčá pahheeđ.
Stivrejeijee: Kirsti Länsman
Pyevtitteijee: Säämi máttááttâskuávdáš, YES-proojeekt (2008)
Fáárust: Birit-Kirsti Länsman, Hillá ja Jenna Portti.

 

Savâstâllâmfáádáh:
Mii lii čuhčá?
Kost čuhčá oro?
Maggaar čuuvžâ lii uáiniđ?
Maggaar jienâ čuuvčást lii?
Maid tot porá?
Kuás já kost olmooš táválávt uáiná čuuvčáid?
Maggaar ävkki tast lii ulmuid?

Savâstâllâmfáádáh videost:
Maid ákku toovâi čuddust?
Nabai moos ákku keevtij tolgijd?
Maid čuhčá lâi puurrâm?

Tiettih-uv:
Čuhčá lii Suomâ stuáárráámuš meccikänilodde
Kuáppil lii niŋálâs čuhčá
Čuhčá lii Koskâ-Suomâ eennâmkoddelodde
Jis kiinii ij kuldâl já lättee jiermittemeh te puáhtá ettâđ, ete “Tun kal lah ubâ čuhčá”

© Sámediggi – Sämitigge – Sää´mte´ǧǧ

Árbi


Kárdum

Nothing found.

Kárdum

Luođđimnáál tiätuvuárháh:
Miäcástemsäänih: ak säänih miäcástem.pdf
Printtii teikkâ vuorkkii tiäturân

 

Tiettih-uv:
Kárduđ uážžu tuše meridum aigijn: kiđđuv muáddi mánuppaje
Riävskákielâ rähtih suávist teikkâ poijust
Rissijn rähtih ääiđi já kaskoo páácá kevidâh, moos kiellih váárvu stälilääigist
Mánujoto, jánduräigi já šoŋŋâ vaigutteh toos, maht riävská jotá
Riävská molso ivnes iveääigi mield
Iänuduv kuávlust riävská lii tehálâš lodde já tondiet tot lii-uv Iänuduv vaakunlodde

 

ak kuobžafilma.pdfak säänih miäcástem.pdfns kaampâr da meäʹccooumaž.pdfds guovža ja meahccealmmái.pdfds bivdosánit.pdf

Kuobbâreh

Nothing found.

Kuobbâreh

Luođđimnáál tiätuvuárháh:
Sänilisto: ak kuobbâreh.pdf
Printtii teikkâ vuorkkii tiäturân

 

Tiettih-uv:
Meecist nuurrum puurrâmkuobbârijd ij uážu puurrâđ vuošâhánnáá ađai toid ferttee tuoldiistittiđ ovdil ko toid áigu puurrâđ
Mirkkâkuobbâr ij uážu puurrâđ ollágin tondiet, ko tot lii mirhâlâš
Kuobbâreh láá poccui hersku. Tondiet motomeh puásuiulmuuh iä puurâ toid peic šeštih poccui várás

© Sámediggi – Sämitigge – Sää´mte´ǧǧ

ak kuobbâreh.pdfds guobbarat.pdf

Muorjim

Nothing found.

Muorjim

Luođđimnáál tiätuvuárháh:
Sänilisto: ak muorjim.pdf
Printtii teikkâ vuorkkii tiäturân

 

Tiettih-uv:
Vuorâččâsmmuorjijd láá kiävttám kumestâs, uávipohčâs já vaibâmvuođâ estâdmân
Luámánijd láá kiävttám mielâ virkosmitmán sehe tipšođ vošmâdeijee häävijd já kodáttuvâid. Lyemelostâteejáin láá tálkkum kumestâs
Kuškâdum riätkámuorjijd kevttih motomin njađosin pippur saajeest
Sukkâristum juuŋâid poreh oovtâst poccuusteiháin

© Sámediggi – Sämitigge – Sää´mte´ǧǧ

ak muorjim.pdfds murjen.pdf

Potákkij kalvem já pajedem

Nothing found.

Potákkij kalvem já pajedem

Luođđimnáál tiätuvuárháh:
Uánihis info já säänih: ak potákkeh.pdf
Printtii teikkâ vuorkkii tiäturân

 

Videost kielâpiervâl Piäju párnááh láá paajeedmin potákkijd
Kuvvim: Heli Aikio, Maiju Saijets
Čuoppâm: Maiju Saijets
Pyevtitteijee: Sämitigge, Kuáti-proojeekt 2016

 

Ovdil ko potákkijd puáhtá kesimáánust kalveđ te toid ferttee iđettiđ lieggâsist. Pottáákeennâm ferttee kendiđ ovdil ištâdem já njuoskâdiđ keesi čoođâ vai potákkeh šodâččii. Potákkijd pajedeh táválávt čohčâmáánust. Išen kevttih kyehi.

 

Savâstâllâmfáádáh
Kuás potákkijd kalveh enâmân?
Maid ferttee porgâđ ovdil ko potákkijd puáhtá kalveđ?
Kuás potákkijd pajedeh?
Maggaar išeniävu pottáák paajeedmist taarbâš?

© Sámediggi – Sämitigge – Sää´mte´ǧǧ

ak potákkeh.pdfns pååttaǩ.pdfds bohtásat.pdf

Pååttǩi kaggmõš


Šiiveettuálu

Nothing found.

Šiiveettuálu

Luođđimnáál tiätuvuárháh:
Infotekstâ: ak info šiiveettuálu.pdf
Sänilisto: ak säänih šiiveettuálu.pdf
Printtii teikkâ vuorkkii tiäturân

kussâ – niŋálâš (enni)
vuáksá – ores (eeči)
kälbi – pärni
nuorâkkâš – ive puáris kälbi

 

Savâstâllâmfáádáh:
Kost kuusah äässih?
Moin nommáin koččoh ores ađai eečikuusâ?
Mii lii nuorâkkâš?
Kalle čuávji kuusâst láá?
Moin pustuváin kuusâ noomah älgih taan ive?
Maggaar noomâ adeliččih kuusân?
Maid kusâmielhist puáhtá rähtiđ?

© Sámediggi – Sämitigge – Sää´mte´ǧǧ

ak info šiiveettuálu.pdfak säänih šiiveettuálu.pdfns info skoott-tääll.pdfns sannõs skoott-tääll.pdfds info šibitdoallu.pdfds sánit šibitdoallu.pdf

Kuálástemniävuh

Nothing found.

Kuálástemniävuh

Luođđimnáál tiätuvuárháh:
Kuálástemsäänih: ak kuálástem.pdf
Printtii teikkâ vuorkkii tiäturân

 

Pyydykset ja välineet – Pivdoseh já niävuh
airo – áiru, ááiru
haavi – haavi
jata – joddee
kalakellari – kyelikiällár
käpy (verkon korjaukseen) – kiäpu, kiävu
mela – meeli, mele
nuotta – nyetti, nyeti
siima – sijmá, siijmá
siima (selkäsiimassa) – vuoggâčielgi
syötti, täky – septi, seepti
ulku – ulgâ, uulgâ
vapa – stággu
venesatama – sátku
verkko – viermi
viehe – vuoggâ, vuogâ
äyskäri – asker ~ ávskár

© Sámediggi – Sämitigge – Sääʹmteʹǧǧ

ak kuálástem.pdfns Kueʹllšeeʹllem.pdfds guolástansánit.pdfds guollebivdosat ja neavvut.pdf

Viermikuálástem

Nothing found.

Viermikuálástem

Luođđimnáál tiätuvuárháh:
Kulgâdemsäänih: ak kulgademsäänih.pdf
Printtii teikkâ vuorkkii tiäturân

 

Tállân, ko jieŋah šuddeh te kuálásteijeeh vyelgih suáppuđ viermijd čáácán. Peeivi vyerdim maŋa sij vyelgih kuohâđ viermijd. Jis sij koddeh kuolijd te taid ferttee čuomâstiđ já čolliđ. Ko viermih pajeduvvojeh čääsist te toh láá njuoskâm. Tondiet toid ferttee pieijâđ kuškâđ uulgâi oolâ. Tovle puoh pyeremuš äigi kuálástiđ lâi esken čohčuv tondiet ko viermih lijjii talle pumbulist rähtum já keessiv toh njivluu jotelávt. Čohčâ lii vala-uv puoh tehálumoš kuálástemäigi, ko talle lii šaapšâ kođoäigi já tot cááŋá pyereest viärmán.

 

Kulgâdem-video:
Video pyevtitteijee: Meccihaldâttâs/Yle Sápmi
Muštâleijee: Biret-Ingá Pieski

 

Video luosâpivdemsäänih – Videon lohenkalastussanasto
teedâ, tedduu – paino
čyeimi – sauvoin
čuáimuđ, čuáimum – sauvoa
Tiänu – Teno-joki
viermi, viermih – verkko
kááijumliivih – pelastusliivi
kulgâdiđ, kuulgâd – kulkuttaa, ajoverkkokalastus
kobđottâs – kelluke
luosâ – lohi
luosâšoŋŋâ – lohenpyynti-ilma/-keli
rešmi – verkon paula
suhhee – soutaja
vyelirešmi – alapaulu

© Sámediggi – Sämitigge – Sääʹmteʹǧǧ

Golgadeapmi

Sáimmastallan

ak kulgademsäänih.pdfds golgadeapmi.pdf

Čollim

Nothing found.

Čollim

Luođđimnáál tiätuvuárháh:
Čollim-sänilisto: ak čollim.pdf
Printtii teikkâ vuorkkii tiäturân

© Sámediggi – Sämitigge – Sääʹmteʹǧǧ

 

ak čollim.pdfns kuell.pdfds čollen.pdf